ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 283

Amfiboli

Amfiboli su vrlo važna grupa najčešće tamno obojenih stijenskih inosilikatnih minerala, koji se sastoje od dvostrukih lanaca -tetraedara, povezanih preko vrhova, te koji općenito sadrže ione željeza i/ili magnezija unutar svoje strukture. Amfibol ...

Andaluzit

Andaluzit je aluminijski nezosilikatni mineral, s kemijskom formulom Al 2 SiO 5. Njegov varijetet hijastolit često sadrži tamne inkluzije ugljena ili gline koje tvore u njemu oblik slova X ili križa. Prozirni varijeteti pronadeni su u Andaluziji, ...

Anhidrit

Bijele je do tamnomodre boje, katkad i cvenkast, sedefasta do staklasta sjaja. Nastaje kristalizacijom iz slanih voda mora pri evaporaciji. Tvrdoće je 3 do 3.5 po mohsovoj ljestvici.

Antimonit

Antimonit poznat pod imenom stibnit je mineral sulfid kemijskog sastava Sb 2 S 3. Sive je boje i kristalizira rombično. Tvrdoće je 2 po mohsovoj ljestvici. Poznat je i kao "Antimonov sjajnik, a glavni je izvor razmjerno rijetke kovine antimona ko ...

Antofilit

Antofilit je amfibolski mineral, magnezijsko-željezoviti inosilikatni hidroksid kemijske formule Mg 7 Si 8 O 22 OH 2. Mineral cummingtonit mu je polimorf. Neke forme antofilita su lamelarne ili vlaknaste i koriste se kao azbest.

Apatit

Apatit je vrsta minerala koji se na Mohsovoj skali nalazi pod brojem 5. Kemijska formula mu je Ca 5 3. Minerali grupe apatita se javljaju u regionalno metamorfnim stijenama, a u mnogim stijenama dolaze kao minerali. Ima ga u pegmatitskim žilama, ...

Aragonit

Aragonit je mineral iz skupine karbonata, jedan od dva prirodna polimorfna oblika,kada kristalizira u rompskom sustavu javlja se kao aragonit. kalcijevog karbonata, kemijske formule -{CaCO 3 }-. Drugi mineral sa istom kemijskom formulom je kalcit ...

Arsenopirit

Arsenopirit je arsenov sulfid željeza kemijske formule -{FeAsS}-. Mineral je velike tvrdoće 5.5 do 6 po mohsovoj ljestvici. Relativno je velike težine. Otapa se u dušičnoj kiselini pri čemu se oslobada sumpor.

Augit

Augit je silikatni mineral kojeg ubrajamo u grupu piroksena, kemijske formule 2 O 6. Monoklinski kristali prizmatičnog su habitusa, na njima uočavamo dva sustava kalavosti pod približno 90°.

Auripigment

Auripigment ili arsenov sulfid, As 2 S 3, služi kao pigment i za uništavanje gamadi. Auripigment je narančastožuti mineral arsenova sulfida. Nalazi se u vulkanskim fumarolima, niskotemperaturnim hidrotermalnim venama i vrućim izvorima, a nastaje ...

Azbest

Azbest je prirodni, vlaknasti mineral iz skupine silikata. Nalazi se u prirodi, ima malenu toplinsku i električnu vodljivost, otporan je na visoke temperature. Rabi se u proizvodnji toplinske i električne izolacije i za izradu zaštitne vatrogasne ...

Azurit

Azurit je monoklinski mineral tamnomodre do svijetlomodre boje, bazični bakreni karbonat, 2 CuCO 3 Cu 2. Nastaje atmosferskim trošenjem bakrenih minerala, pojavljuje se zajedno s malahitom u površinskim dijelovima ležišta bakrene rude. Upotreblja ...

Barićit

Barićit je vrsta minerala iz skupine vivijanita, koja pripada skupini fosfata, arsenata i vandata s vodom bez dodatnih aniona. Kemijska formula mu je 2 8H 2 O. Nazvan je po hrvatskom mineralogu i kustosu nekadašnjeg Mineraloškog muzeja profesoru ...

Beril

Beril je heksagonski mineral, berilijev alumosilikat, Be 3 Al 2 Si 6 O 18. Obično je bezbojan, ali katkad i obojen. Razlikuju se obični i dragi berili, a najpoznatiji su: zelenkastožuti i žuti zlatni beril i heliodor sadrži malo uranija, opalizir ...

Boraks

Boraks ili natrijev borat, natrijev tetraborat ili dinatrijev tetraborat je mineral i sol borne kiseline. Na sobnoj temperaturi je bijeli kristalni prah koji je sastavljen od bezbojnih kristala koji se lako rastvaraju u vodi. Boraks ima vrlo širo ...

Bornit

Bornit je sulfidni mineral kemijskog sastava Cu5FeS 4 a koji kristalizira rombično. Boja mu je smeda do bakarno-crvena, na svježim površinama se ima ljubičasti odsjaj. Bornit je razmjerno gust i loman mineral, s karakterističnim zatamnjenjem koje ...

Cinabarit

Cinabarit ili rumenica je heksagonski mineral crvene boje i najvažnija ruda žive, živin sulfid, HgS. Nastaje u području ugaslih vulkana hidrotermalnim putem na prilično niskoj temperaturi; često je u zajednici s srebrom Ag, As 4 S 4, piritom FeS ...

Cirkon

Cirkon je mineral koji pripada grupi nezosilikata. Njegova kemijska formula je Zr. U kemijskom sastavu gotovo uvijek su prisutni Th, Y, REE, Hf, U, Nb, Mn i dr. Kristalna struktura cirkona odgovara tetragonskom kristalnom sustavu. Prirodna boja c ...

Diopsid

Diopsid je mineral iz grupe monoklinskih piroksena, s kemijskom formulom MgCa. Zajedno s augitom i hedenbergitom tvori kompletnu seriju čvrstih otopina, a djelomičnu seriju tvori s ortopiroksenom i pigeonit om. Tvori tipične sivozelene prizmatičn ...

Dioptas

Dioptas je smaragdno zeleni do plavozeleni bakreni ciklosilikatni mineral. Proziran je do poluproziran, a sjaj mu je staklast do poludijamantan. Kemijska formula dioptasa glasi: Cu 2+ 6 Si 6 O 12 6 2. Tvrdoća mu je jednaka tvrdoći zubne cakline i ...

Dolomit

Ovo je članak o mineralu i sedimentnoj stijeni dolomitu. Za članak o planinama Dolomitima pogledajte Dolomiti. Dolomit je naziv i za mineral i za sedimentnu stijenu, a oboje su izgradeni od kalcij-magnezijeva karbonata u kristalnome stanju. Običn ...

Drago kamenje

Dragulji ili drago kamenje su minerali prirodnog podrijetla koji su izuzetni po ljepoti i rijetkosti. Nakon obrade može se istaknuti njihova ljepota ili sjaj.

Dravit

Dravit je otkriven u blizini rijeke Drave zbog čega je i dobio sam naziv dravit. Zbog svoje rijetkosti prikazan je na brojnim izložbama minerala diljem svijeta, a nalazište Drvograd kraj Dubrave je jedno od najvažnijih nalazišta na svijetu.

Ellestadit

Ellestadit je mineral. Kemijske je formule Ca 5. Sadrži kalcij, fluor, klor, silicij, kisik, sumpor i fosfor. Tvrdoća po Mohsu iznosi 4.5. U prirodi ga se nalazi zajedno s forsteritom, magnezitom, brucitom, hidromagnezitom, periklasom, fluorelles ...

Enstatit

Enstatit, Mg, poznat je pod nazivom hipersten, iako je ime službeno napušteno, a pri definiranju, sadrži relativne udijele i enstatita En i ferosilita Fs pr., En 80 Fs 20. Enstatit s manjim udjelom željeza izložen trošenju poprima polumetalni sja ...

Epidot

Epidot je kalcijsko-alumo-željezoviti sorosilikat, s kemijskom formulom Ca 2 Al 2 O. Kristalizira u monoklinskom kristalnom sustavu. Dobro razvijeni kristali česta su pojava, a prizmatičnog su habitusa. Smjer izduženja okomit je na ravninu simetr ...

Feldspat

Feldspat je naziv za skupinu značajnih petrogenih minerala, koji tvore više od 60% Zemljine kore. Tvrdoća po Mohsovoj ljestvici iznosi 6 do 6.5. Feldspati se mogu javiti i u intruzivnim i u efuzivnim magmatskim stijenama, što znači da mogu krista ...

Fluorit

Najrašireniji je mineral fluora, ima ga u hidrotermalnim žilama, gdje je udružen sa sulfidima. Fluorit je nastao hidrotermalnim ili pneumatolitskim procesima, pa se nalazi s ostalim pneumatolitskim mineralima turmalinom i topazom, zatim u šupljin ...

Gadolinit

Gadolinit, takoder znan kao iterbit, je gotovo crni silikatni mineral koji se uglavnom sastoji od silikata cerija, lantana, neodimija, itrija, berilija i željeza 2 FeBe 2 Si 2 O 10). Naziva se gadolinit- ili gadolinit-, ovisno o varijabilnoj zast ...

Gagat

Gagat je vrsta crnog lignita koja se cijeni kao ukrasni kamen. Ne radi se o pravom materijalu mineralnog podrijetla, nego o drvu koje se pod visokim tlakom fosiliziralo. Crne je ili tamno smede boje te može u sebi sadržavati i komadiće pirita koj ...

Getit

Getit, željezov oksihidroksidni mineral, kemijska formula α-FeOOH, nazvan po velikom njemačkom književniku Johannu Wolfgangu von Goetheu. Stabilan je pri umjerenim temperaturama i zbog toga vrlo rasprostranjen u prirodi. Najstabilniji je i najras ...

Gips

Gips ili sadra je vrsta minerala koji se na Mohsovoj skali nalazi pod brojem 2, što znači da je na toj skali drugi najmekši mineral, odmah poslije talka. Kemijska formula mu je CaSO 4 2H 2 O. Gips se u prirodi nalazi u 3 osnovna oblika: gradevins ...

Glaukonit

Podrobniji članak o temi: Hidrotinjci Hidrotinjci je skupni naziv za vrlo sitne čestice reda veličine glinenih čestica koje su bitne sastavnice šejlova glinenih škriljevca i slične tinjcima liskunima. Riječ je o filosilikatima koji se od tinjaca ...

Grafit

Grafit, heksagonska modifikacija ugljika, znatno raširenija od kubične modifikacije – dijamanta. Ime je dobio po sposobnosti ostavljanja vidljiva traga na podlozi. U prirodi nastaje uglavnom pri metamorfozi sedimenata koji sadržavaju ugljevitu tv ...

Granati

Granati su skupina minerala koju ljudi rabe još od Brončanog doba, kao drago kamenje i kao abraziv. Danas su granati široko poznati kao rodendanski kamen za mjesec siječanj. Granati se najčešće pojavljuju u crvenoj boji, ali prisutni su varijetet ...

Halit

Halit je prirodni oblik soli, a po svom sastavu predstavlja natrijev klorid NaCl. Može se naći u čvrstom stanju ili u rastvorenom stanju u oceanima, morima i slanim jezerima. Naslage halita mogu se naći u vidu podzemnih depozita, koji mogu dostić ...

Halkopirit

Halkopirit je mineral kemijskog sastava CuFeS 2, tetragonskog kristalnog sustava, tvrdoće 3 1/2 - 4, i zlatno, mjedenožute boje sa zelenkastocrnim trakom. Kao sulfid bakra i željeza, halkopirit je najvažnija bakrena ruda. Javlja se u obliku mase, ...

Hedenbergit

Hedenbergit je kalcijsko-željezoviti stijenski silikatni mineral iz grupe piroksena, kemijske formule CaFe. Crne je do zelenocrne boje, većinom staklastog sjaja i opáki do poluprozirni. Kristali su kratkoprizmatični, s tipičnim osmerostranim popr ...

Hematit

Hematit, željezov oksidni mineral, kemijska formula α-Fe 2 O 3, najstabilniji je i najrasprostranjeniji od svih željezovih oksida. Ime hematit izvedeno je od grčke riječi "haima" što znači krv, a odnosi se na crvenu boju ovog minerala. Hematit je ...

Hipersten

Hipersten je česti petrogeni inosilikatni mineral kojeg ubrajamo u grupu rompskih piroksena. To ime danas je službeno napušteno, a preferiraju se nazivi enstatit ili ferosilit. Hiperstena ima u magmatskim i nekim metamorfnim stijenama, kao i u ka ...

Humit

Humit je mineral iz grupe nezosilikata, kemijske formule Mg,Fe 7 SiO 4 3 F,OH 2. Kristalizira u rompskom kristalnom sustavu, proziran je, staklastog sjaja i blijedožute, smede do narančaste boje. Kristali su mu kratkoprizmatični do zaobljeni, s b ...

Ilvait

Ilvait je kalcijsko-željezoviti mineral iz grupe sorosilikata, s kemijskom formulom: CaFe 2+ 2 Fe 3+ Si 2 O 7. Prisutne su manganske i magnezijske zamjene u kemijskom sastavu. Ilvait kristalizira u rompskom kristalnom sustavu i ima crne prizmatič ...

Jadeit

Jadeit je monoklinski alkalni piroksenski mineral kemijske formule NaAl. Ima veliku specifičnu gustoću, 3.4. Jadeit čini seriju čvrstih otopina s drugim piroksenskim krajnjim članovima, kao što su augit i diopsid, aegirin i kozmoklor. Pirokseni b ...

Kainit

Kainit je mineral iz skupine sulfata. Kemijski elementi koji ga tvore su: magnezij, sumpor, kisik, kalij, i klor. Dvosol je kalija s magnezijem. Formula je MgSO 4 KCl 3H 2 O. U monoklinskom sustavu se kristalizira. Pojava ovog minerala je vezana ...

Kalcedon (mineral)

Kalcedon je mineral, kriptokristal, koji je nastao medusobnim urastanjem kristala minerala kvarca i moganita. Oba predstavljaju silikatne materijale, samo se razlikuju u kristalnoj strukturi. Kvarc ima romboedarsku kristalnu strukturu, a moganit ...

Kalcit

Kalcit je vrsta vrlo raširenog minerala gradenog od kalcijeva karbonata u obliku heksagonskih kristala.

Kamenac (kotao)

Kamenac ili kotlovac je naslaga minerala koji se prvenstveno sastoji od kalcijevih i magnezijevih karbonata. Kamenac nastaje grijanjem vode koja sadrži topive bikarbonatne soli koje su toplinski nestabilne i razlažu se na karbonate. Na stvaranje ...

Karbonati

Karbonatni minerali su oni minerali koji sadrže anion 2-. To su kalcit, aragonit, dolomit i siderit -karbonat). Karbonati se najčešće talože u morima kao ostaci ljuštura morskih organizama. Nalaze se i u evaporitnim stijenama i krševitim predjeli ...

Kianit

Kianit je tipičan plavi silikatni mineral, često naden u aluminijem bogatim metamorfnim pegmatitima i/ili sedimentnim stijenama. Kianit je tipični mineral metamorfnih facijesa plavih škriljavaca. On je član alumosilikatne serije koja uključuje po ...

Kizerit

Kizerit je mineral iz skupine hidrata. Ime nosi po njem. prirodoslovcu D. G. Kieseru. Kemijski elementi koji tvore kizerit su: magnezij, sumpor i kisik. Hidratizirani je magnezijev sulfat. Formula je MgSO 4 H 2 O. Kristalizira se u monoklinskom s ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →